เครื่องปั้นดินเผา ภูลันตานี

  • เครื่องปั้นดินเผา Phu Lanta Nee
ประวัติความเป็นมาและความสำคัญ
  • เครื่องปั้นดินเผาเกิดขึ้นเนื่องจากความจำเป็นและความต้องการของมนุษย์ในการใช้ภาชนะใส่อาหารและน้ำ ต่อมาเครื่องปั้นดินเผาได้ถูกพัฒนาให้มีคุณภาพดีขึ้นและสามารถใช้ประโยชน์ได้หลากหลายมากขึ้น ซึ่งแต่ละพื้นที่จะมีเครื่องปั้นดินเผาที่มีเอกลักษณ์แตกต่างกันออกไป เครื่องปั้นดินเผาเป็นงานหัตถกรรมพื้นบ้านที่สืบทอดมาจากบรรพบุรุษมาช้านาน ในอดีตชาวมอญเน้นการปั้นข้าวของเครื่องใช้ภายในครัวเรือน อาทิครก กระถาง อ่าง และโอ่งที่มีการปั้นเป็นรูปแบบที่ เรียบง่าย ต่อมามีเครื่องปั้นดินเผาที่มีลวดลายวิจิตรสวยงามมากขึ้น ซึ่งจะทำขึ้นโดยเฉพาะสำหรับมอบเป็นของกำนัล หรือนำไปถวายวัด หรือเก็บเป็นงานฝีมือเอาไว้ โดยอำเภอเกาะลันตาเป็นพื้นที่ที่ติดกับชายฝั่งทะเลจึงทำให้เกิดเครื่องปั้นดินเผาเป็นรูปสัตว์ทะเลต่าง ๆ เพื่อแสดงถึงเอกลักษณ์ของพื้นที่ และให้นักท่องเที่ยวสามารถซื้อเป็นของฝากของที่ระลึกได้ จุดเด่นของผลิตภัณฑ์ คือ ใช้วัสดุอุปกรณ์จากธรรมชาติ เน้นการใช้มือแทนเครื่องจักร สามารถเลือกสีได้ตามใจชอบ และเป็นการใช้สิ่งที่มีอยู่ในชุมชนให้เกิดประโยชน์ 
  • วัสดุ/ อุปกรณ์ทำเครื่องปั้นดินเผา
ดินเป็นหัวใจสำคัญของเครื่องปั้นดินเผา เนื้อดินที่ต้องมีลักษณะเหนียว มีสีนวลปนเหลืองหรือสีไม่ดำเกินไป เนื้อดินจับเป็นก้อนแน่นไม่ร่วนซุย จากนั้นจึงทำการหมักดินหรือนำดินไปตากแดดตากฝนทิ้งไว้ระยะหนึ่ง อาจมีการรดน้ำให้ดินชุ่มฉ่ำอยู่เป็นระยะ จากนั้นนำดินใส่ในเครื่องโม่ผสมดินแทนการเหยียบกองดินด้วยแรงคนและควายเช่นในอดีต ต่อมาตั้งแป้นหมุน มอเตอร์ไฟฟ้าและทำการปั้น ในขณะปั้นต้องมีผ้าคลุมดิน เพื่อคลุมดินไม่ให้ดินแห้งแข็ง และควรมีผ้าจับ ซึ่งช่วยให้ผิวของเครื่องปั้นเนียนสวยไม่เป็นรอยมือ และช่วยให้จับดินขึ้นรูปสะดวกรวดเร็ว เนื่องจากผ้าลื่นจะช่วยลดการเสียดสีของดินกับมือได้เป็นอย่างดี อ่างนํ้าสำหรับจุ่มผ้าให้เปียก และใช้ล้างมือเมื่อดินติดมือมากเกินไป หอยกาบ ควรเลือกฝาหอยกาบนํ้าจืดขนาดใหญ่เท่าฝ่ามือ ใช้สำหรับแต่งผนังภายในภาชนะให้เรียบ ไม้ปลายแหลม เป็นไม้กลมปลายเรียวแหลม มีความยาวประมาณ 80 เซนติเมตร ใช้สำหรับแต่งส่วนล่างและผนังด้านล่างของเครื่องปั้นให้เรียบร้อย เหล็กขูดหรือไม้ขูด ใช้สำหรับตกแต่ง ขีด ปาด และเขียนลวดลายบนภาชนะ นิยมใช้เหล็กลานนาฬิกาที่เสียแล้ว หรือใช้เปลือกไม้ไผเหลาสองด้านให้แบนเรียบ คล้ายมีดยาวประมาณ 20 เซนติเมตร และฟืนสําหรับใช้เผาเครื่องปั้น แต่เดิมใช้ฟืนไม้เบญจพรรณและถ้าต้องการใช้ไฟแรงก็จะใช้ไม้ตาตุ่ม ปัจจุบันใช้เศษไม้จากโรงเลื่อยเป็นฟืน และใช้ทางมะพร้าวแห้งเร่งไฟให้แรงแทนไม้ตาตุ่ม หรือใช้เตาเผาสมัยใหม่เดินเครื่องด้วยไฟฟ้าและแก๊ส
 
  • ช่องทางการติดต่อ นางสาวจิราภรณ์ ปานดำ โทร. 081 – 4793497 ที่อยู่ 14 หมู่ 2 ตำบลเกาะลันตา อำเภอเกาะลันตา จังหวัดกระบี่ 81150
  • https://www.facebook.com/ภูลันตานี-เครื่องปั้นดินเผา
Visitors: 2,459